DERK SIBOLT HOVINGA - MIEN ANER LAAND
De muzikale erfenis van Derk Sibolt Hovinga (1909 - 1990)
1. OVER DE VOORSTELLING
2. DEMO'S & BEELDEN
3. DE GEDICHTEN
OVER DE VOORSTELLING
Oldambt
Bin 'k heer.
'k vroag nait minder
'k vroag nait meer.
De Oostwolmer boer & dichter Derk Sibolt Hovinga stelde zijn leven in dienst van twee dingen: de natuur (waarbij hij, als ex-student Oude Talen allereerst dacht aan het begrip “natura” oftewel “groei”, voor een boer ook niet onbelangrijk!) en de Grunneger cultuur van zijn geliefde Oldambt.
Hovinga vergaarde roem met zijn negen dichtbundels, gevuld met gedichten over historische onderwerpen, over mystieke belevingen en vooral over zijn leven in de hem omringende natuur. Wat bij het lezen steeds weer opvalt is de muzikaliteit van zijn werk. De gedichten vragen erom op muziek gezet te worden- iets waar Derk Sibolt overigens op vooruitliep door liederen te schrijven op onder andere muziek van Franz Schubert.
Een aantal van deze “Laiden van 't Oldambt en 't olle Loug” zal, aangevuld met andere door Berny Jansema en Hero Wouters getoonzette gedichten ten gehore gebracht worden op twee unieke theater-concerten waarvoor Hovinga's leven en werk als uitgangspunt zijn genomen. Concerten die bovendien ook nog eens plaats vinden vlak naast zijn vroegere woonhuis te Oostwold. Heel bijzonder zijn de speciaal hiervoor gemaakte videobeelden van Jan-Willem van Reijmersdal en de aanvullende fotopresentatie van Patrick Ruiter.
Een gebeurtenis die ieder die de Grunneger toal een warm hart toedraagt niet mag missen!
Medewerking aan “Mien Aner Laand” verlenen Eppe Bodde (zang), Amelia Jansema (zang), Berny Jansema (gitaar, basgitaar en zang), Jolanda Korvemaker (zang), Arie Franken (gitaar, basgitaar & percussie), Mineke Potgieser (piano), Jan-Willem van Reijmersdal (video), Jur Roelofs (voordracht), Patrick Ruiter (vormgeving & fotografie), Johan Swarts (techniek) en Hero Wouters (synthesizers, computers & concept). Met veel dank aan Hans Elbersen en Thea Gielleit (productie), Bianca Holst (commentaarstem), Tom-Karst van der Meulen (vliegwerk) en het D. S. Hovingafonds.
Pitch & Putt Huninga's Heem_
Huningaweg 7_
9682 PA Oostwold
Zaterdag 10 & 17 mei 2008_
aanvang 16 uur
DEMO'S & BEELDEN
Hieronder 5 demo's van Hero Wouters van gedichten die, die voor alle duidelijkheid, tijdens de concerten zullen worden gezongen door (Groningstalige!) dames. Maar toch, het geeft een eerste indruk...
2.6 Veujoarsdag
2.7 Roggekaamp bie Nacht
3.1 t Aailand van Geluk
3.10 Stille Regen
4.6 As 't vuur mie schaaidt
Filmer Jan-Willem van Reijmersdal zette voor ons twee impressies op YouTube. De eerste betreft beelden bij een demo van Berny Jansema van het lied "O doe dei doe mien ales bist". In het tweede geval gebruikte hij een latere demo-versie van "As 't vuur mie schaaidt".
DE GEDICHTEN
Hierbij de 19 gedichten van Derk Sibolt Hovinga die in de voorstelling gebruikt zijn.
OLDAMBT
Oldambt
Bin 'k heer.
'k vroag nait minder
'k vroag nait meer.
Oldambt:
Mien volk,
Mien laand,
Mien heert,
Mien lot.
Wik nait vot.
En in't lest
Bin ik west:
In dien schoot
In de dood
Rust ik.
Dat wik,
Oldambt.
GRUNNEGERLAAND (muziek Berny Jansema)
Wiedwoagen open veerten wieken
Noar de kimmen zunder èn.
Strakke blaauwe hemelrieken
Spannen zok doar over hèn.
Lougen, ploatsen, bomen, torens
Stoan verspraaid in 't vlakke laand
Ronnom in het gaaile koren,
Ales in ain groot verband.
Polders, dieken, zielen, wegen,
Bouwd deur 't volk mit staarke haand,
Schepper van zien aigen zegen
Mit Gods hulp - van 't aigen laand.
Dat is mien Grunn'gerlaand, mien volk!
Doar mout ik aaltied weer van zingen,
Deur d'ol vertrouwde toal, as tolk,
Zien beelden mie te binnen brengen.
OLDAMBTSTER BOERENLAID (muziek Jan Boer)
Onder zummerlichte lochten
Mit heur witte wolkenvlochten
Ligt mien gaaile korenlaand.
Boerdrijen, hooge forten,
Stoan as machtige konsorten
Braidoet in de zunnebraand.
Grieze, glènne, open wegen
Lopen liek as lichte vegen
Tot aan poort van polderdiek.
In dei stille wiede kimmen
Flustern doezend zaachte stimmen:
“Olle anbt doe bist mien riek”
ROGGEMOUER (muziek Franz Schubert)
Doar deur het hooge koren
Dat bogt in d'oavendwind
Lopt langs 'n laange loane
Allain, 'n lutje kind.
De zun zinkt in 't westen
En vaart de wolken rood.
't Wordt stiller bie de loane
Woar net nog 'n raaitvink floot.
De wind soest deur de rogge
Dat golft no as 'n zee
'n Blaauwe korenbbloume
Zait mit van joa en nee.
Dei mooie blaauwe bloume
Zag 't lutje kind doar stoan.
Ze stapte dou in't koren,
Och haar ze 't mor nait doan.
En 'n èndje wieder zag ze
Nog net zo'n bloume stoan:
En aal moar wieder, wieder
Lopt z'oaf van laange loan.
De hoge smuie oaren
Boegen veur het kind oet zied
De roggeboaren zingen
Van nacht en vrouger tied.
Doar vlogt wat over 't koren
Oet d'oaren dook het op:
'n Swaarde groote spoukwief
Mit hoareg roege kop.
't Kind vuilt 't onhaail komen,
Bloumen vallen heur oet haand.
Het koorn begunt te swaaien,
't duuster op het laand.
Om 't kind slagt 't wief heur handen
En rit 't deur 't koren mit.
“De rogg'mouer”, broest het koren,
“Dei onder d'oaren zit”.
De wind soest door de rogge,
Dat golft nog as'n zee.
Daarboven aan hooge lochtdak
Schoot 'n steern van zien stee.
VEUJOARSDAG (muziek Hero Wouters)
Zunne schient!
De wereld nei
't Woater lopt in slooten vot
Van gesmolten snei.
't Laand is swaart
De locht is lei.
Vrij klopt mien boerenhaart.
Ik loop op de boerderij.
Rogge is gruin,
De grond is nat.
Klokke zingt van kerk in dörp,
Volk lopt op pad.
Zo stil as wat
Is 't over 't veld.
Open gaait mie 't haart,
Ik loop op de boerderij.
ROGGEKAAMP BIE NACHT (muziek Hero Wouters)
De rogge soest,
De rogge roest en ruzzelt in zok zulven
De dag verhoest,
De dag vergroest in donkere verwulven.
De rogge staait,
De rogge waait in d'oavendwind verloren,
Dei zaacht en stil
Mit wondre wil gaait deur 't hoge koren.
De rogge soest,
De rogge roest zien stil en daip verlangen
In zaacht bewegen
Overgeven aan d'aigen oarenzangen.
De rogge rekt,
De rogge sprekt in 't schemern van de nacht
In ruzzeltoal
Het laank verhoal van aigen levensmacht.
PLOUGEN
Peerden trekken,
- Bogen nekken -
In de graauwte
Veur de ploug op baauwte.
Iesders snieden
In de zieden
Van het stoppellaand
En ik men
Zo goud ik ken
Liekoet, lien' in haand.
Vurgen rollen,
Kanteln, vollen
zok bie d' open grond
En ik loop
In lichte dook,
- Fris nog, moar gezond -
Mörnrood
Blödt oet de poort
Van d' Oosterkim
Woar ik aan 't plougen bin.
't AILAND VAN GELUK (muziek Hero Wouters)
O nacht
Het aailand rust.
Ik stoa mit die allain
Hier aan de leste kust
En om ons roest de zee.
O wenst,
Het aiweg laid,
Dat in en om ons waait,
En het gain enne nait,
En roest ook in de zee.
O vloud
Van 't zingend bloud,
Dei in en om ons slagt
Zien wonderlieke macht,
En golft ook in de zee.
O schoem
van 't geluk,
Dat om ons licht en blinkt,
Woarin ons wezen zinkt,
En schoem ook in de zee.
O licht,
Dat wiedweg licht,
En 't hoge steernlicht
Rondom dien teer gezicht
En 't lichten van de zee.
O DOE DEI DOE MIEN ALES BIST (muziek Berny Jansema)
O doe, dei doe mien ales bist,
Mien ogenlicht, mien laifde bist:
Doe dei mit koule zaachte haand
Mien onrust en verdrait verbaand':
Ik denk hailtied aan die, aan die...
Woarom, woarom verluitst doe mie?
O doe, dei doe mien ales bist
Mien ogenlicht, mien laifde bist:
Doe dei uut wezen, grondeloos,
Mien haartslag aan dien haartslag koos.
Ik denk hailtied aan die, aan die,
Woarom, woarom verluitst doe mie?
O, doe, dei doe mien ales bist,
Mien ogenlicht, mien laifde bist,
O doe, doe wörst mie trouweloos!
De piene van dien doorns, mien roos,
Is schaarp en gait nait meer vebie
Ik docht hailtied aan die, aan die.-
Dei tied is no veurgoud vebie.
OVER DE RIEN (muziek Berny Jansema)
Over de Rien
Mit hoge rogge,
Over de Rien
Doar lag 'n brogge -
Ovcer de Rien
'n Brog van stain;
Boven de Riewn
Van wied te zain.
En op dei brog
Over de Rien,
Doar was 'n tol
Veur over Rien
Tussen Bonn en Boil.
En bei die tol
Over de Rien,
Gef ik 'n pfennig of tien.
Veur over Rien,
As ik noar Grethe wol
Van over Rien,
Woar 't laive wicht
Bie de Rien
Al op mie wachtte
Bie de Rien
In moanenschien.
As ik heur smokte
Bie de Rien
As ik heur drokte
Bie de Rien,
Dee 't laive wicht
Al bie de Rien
Baaid 'ogen dicht
Al bie de Rien
Al bie de Rien, Rien...
Das leden
Bie de Rien
't Mag weden
Bie de Rien
'n joar of tien.
Moar aan dei brogge
Over de Rien
Denk ik nog voak weer trogge
Al aan de Rien
Bie moanenschien
De Rien.
De Rien...
OL MAAI 1940
Ol maai in loate moannacht,
Op 't vrouge melkensuur,
Oam ik de frizze kracht
Van veujoarslocht in de netuur
Woar 't gruinlaand in het prille zicht
Nog nat van daauw en ongeschonnen ligt.
Den heur ik onverwacht, doargun vebie,
Explosie op explosie.
Donk're plumen swaarte rook
Stiegen in de lichte dook:
Broggen dei de locht in springen,
't Wraide laid van d' oorlog zingen.
En loater op de wegen,
De onzegen
Van vrumde, graauwe, soldoatenkolonnen:
Het noodlot is begonnen!
STILLE REGEN (muziek Hero Wouters)
Gries hangt de locht
Dei triesterg bogt
Om 't donker laand
Aan dizze kaant.
Moar zaagte regen
Vaalt op de wegen,
Vaalt op het laand
Oet milde haand.
Zaagte regen,
Stille zegen
Oet 't verre laand
Aan aander kaant
Stille regen,
Wil mie ook geven
Troanen van geluk
Dit kört oognblik
OETSTURM WERELD
Grieze locht.
Gain licht
Gain zicht
Gain zucht.
Gain tak, gain blad,
Nog nat van dook
Beweegt ter zok.
De druppen druppenb van de boomen.
Gain vogel zingt,
Gain wezen denkt.
Allain 'n peerd, dei drinkt
En 't woater kringt
In drinkeldobbe...
MEERLANDLAID (muziek Henri Tijssen)
Aan het pad mit poaltjes ligt
- Poaltjes kort en wit -
Aal zo wied as 't oge zugt
'n Aibels mooi gehucht
Hongerige Wolf dat is
Ja de inriepoort
Woar ons ol Meerland ligt, Meerland zegend oord
Woar ons ol Meerland ligt, Meerland zegend oord.
Woont gain borgemeester hier
Stait gain bioscoop
En noar kerk en noar het loug
Is 't 'n haile loop.
Vrouger het 't aal wotter west
Vrouger was 't 'n meer
Moar da's al hail laank heer, 't heugt ons ja nait meer
Moar da's al hail laank heer, 't heugt ons ja nait meer.
Is 't er ook wat ainzoam en
Bin de hoezen klain
Ik begeer gain aander stee
'k Mog mie der nait zain.
Naargens is het ja zo vrijdag Naargens zo gezond
As woar het Meerland ligt, op de lichte grond
As woar het Meerland ligt, op de lichte grond.
STILTE
Boeten is 't duuster,
Blinnen bin dicht.
Ik zit allaine,
Binnen, bie 't licht.
Om mie daipe stilte
Dei op ale dingen ligt.
Niks sprekt, ales swigt,
Drokt as'n looden gewicht...
't Krassen van mien penne
Brekt dit swoare swiegen
In 'n gedicht...
MYSTERIE (muziek Berny Jansema)
Benoader mie hier
Doar 'k ait noar verlang
Boven mien woorden
Moar binnen mien zang.
Achter de stilte
Flustert dien stem 't
over de kilte
Dei mie beklemt.
Gehaaim van de dingen
Hou dei ook is
Kom in mien zingen
Wor in mie wis.
OL BOER
Aal doag
Twij keer
Goa ik
De olle laan
Nog henneweer
Van mien bestoan
As boer.
Al gait t asmis
Wat stoer
Langs wat hier
Vrouger was mien laand
k Heb handstok
In mien haand.
Of wind of zunschien
Dook of regen
Al loop k nait meer
Zo haard
Langs d essen
Klain en groot
In waal van sloot
Ik ken der toch nog tegen,
En zai aal doag
Mien olle boerderij
Al hait t mien laand
Nait meer
Zo as eer
t Blift mie toch aigen,
Wie binnen nog ain.
Dat holt mie vrij
AS 'T VUUR MIE SCHAAIDT (muziek Hero Wouters)
As 't vuur mie schaaidt
In aaske en daamp, loat de atomen
Van mien wezen, stof en zail- tou d'wolken overkomen
Loat aal wat van mie overgaait
Mit winden wied verwaaid
Het licht, de hemel zain...
Loat “mie” ontbonnen
Mien verbaand van lichoam en van zail
's Levens mysterie
aan aner wellen overgeven wezen, aalgehail,
Aan aner kaant van dood
In 't aaiweg wezen, in vrede of rust
Of wentelend aalleven of aal wat wacht
In mysterie 's haand en macht...
En baarg wat van miet 't vuur deurstaait
Nait onner stain, beton of in 'n duuster gat
Moar loat het wied en zied verspraaid
Op moagdelieke grond van Dollerts ploat en wad.
Dat is mien leste wil.
AS IK DOOD BIN (fragment)
As ik dood bin
En aine mien gedichten leest,
Meschain dat e den woarhaid vindt
In de gedachten van mien geest,
Zodat, as ik hier nait meer bin
Dat toch in joe weer leeft
En oet 'n aaiweghaid
Toch weer in wereld zweeft
En d' olle poaden gait:
Dat ik weer in joe leef.
En ie in mie.
|